Béo phì trẻ em sẽ vượt suy dinh dưỡng vào năm 2040 — báo cáo mới cảnh báo điều gì?

Điều gì đã xảy ra?

Nhân Ngày Béo phì Thế giới (4 tháng 3), Liên đoàn Béo phì Thế giới (World Obesity Federation) công bố bản báo cáo World Obesity Atlas 2026 với những con số đáng lo ngại. Theo báo cáo này, khoảng 177 triệu trẻ em và thanh thiếu niên từ 5 đến 19 tuổi trên toàn cầu đang sống với tình trạng béo phì tính đến năm 2025. Con số này được dự báo sẽ tăng lên 228 triệu vào năm 2040 — tương đương tỷ lệ từ 8,7% lên 11,9% trẻ em thế giới.

Điểm đáng chú ý nhất: lần đầu tiên trong lịch sử, số trẻ béo phì sẽ vượt qua số trẻ suy dinh dưỡng. Báo cáo ước tính đến năm 2040, sẽ có 228 triệu trẻ béo phì so với 142 triệu trẻ thiếu cân. Hiện tại, hơn 1/5 trẻ em từ 5 đến 19 tuổi trên thế giới (20,7%) đang thừa cân hoặc béo phì — tăng từ mức 14,6% vào năm 2010.

Hơn 180 quốc gia đang ghi nhận tỷ lệ béo phì trẻ em tăng, trong đó tốc độ tăng nhanh nhất lại ở các nước thu nhập thấp và trung bình — nơi phần lớn trẻ em thế giới đang sinh sống.

Tại sao anh chị cần quan tâm?

Béo phì ở trẻ em không đơn giản là vấn đề cân nặng. Báo cáo chỉ ra rằng đến năm 2040, ít nhất 120 triệu trẻ em trong độ tuổi đi học có thể xuất hiện dấu hiệu sớm của các bệnh mạn tính do thừa cân — bao gồm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu (triglycerides cao), đường huyết cao (nguy cơ tiểu đường), và gan nhiễm mỡ.

Ngoài sức khỏe thể chất, WHO cũng nhấn mạnh rằng béo phì ở trẻ em kéo theo hệ quả tâm lý xã hội: ảnh hưởng đến kết quả học tập, chất lượng cuộc sống, và trẻ thường phải đối mặt với kỳ thị, phân biệt đối xử hay bắt nạt.

Đáng lưu ý cho các bậc phụ huynh: nhiều yếu tố nguy cơ bắt đầu từ rất sớm. Báo cáo liệt kê các yếu tố bao gồm tình trạng sức khỏe và thói quen của người mẹ, dinh dưỡng giai đoạn đầu đời, chất lượng bữa ăn tại trường, và mức độ vận động thể chất chưa đạt khuyến nghị. Khoảng 74% trẻ vị thành niên từ 11 đến 17 tuổi không đạt mức vận động thể chất theo khuyến nghị.

Kết luận

World Obesity Federation kêu gọi các chính phủ hành động mạnh mẽ hơn — bao gồm đánh thuế đồ uống có đường, hạn chế quảng cáo thực phẩm không lành mạnh nhắm vào trẻ em, cải thiện bữa ăn học đường, và tầm soát sớm qua hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu. Riêng đối với anh chị đang nuôi con nhỏ, theo dõi cân nặng định kỳ theo biểu đồ tăng trưởng của WHO và trao đổi với bác sĩ nhi khi có lo ngại là bước đầu tiên quan trọng nhất.